Chiếu trúc bị mốc phải làm sao? Cách vệ sinh và cất mùa đông

Chiếu trúc bị mốc phần lớn xử lý được tại nhà bằng giấm, nước cốt chanh hoặc nước muối, miễn là mốc còn ở bề mặt. Nguyên tắc chung: lau chứ không ngâm, chà nhẹ chứ không cọ mạnh, và phải phơi khô hoàn toàn trước khi dùng lại.

Mốc mới là thứ kết thúc vòng đời một chiếc chiếu trúc, chứ không phải hao mòn khi nằm. Nên phần cất giữ ở cuối bài quan trọng không kém phần xử lý.

Vì sao chiếu trúc bị mốc

• Độ ẩm. Khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm là điều kiện lý tưởng cho nấm mốc, nhất là những đợt nồm kéo dài.
• Dính nước mà không lau khô. Đổ nước, mồ hôi nhiều, hoặc lau chiếu bằng khăn quá ướt rồi để nguyên.
• Cất khi chưa khô hẳn. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất — cuốn chiếu cất cuối mùa trong khi bên trong còn ẩm.
• Cất ở nơi ẩm. Gầm giường sát tường, tủ kín không thông gió, hoặc bọc kín trong túi nilon.

Xử lý mốc nhẹ

Mốc nhẹ là những chấm hoặc vệt nhỏ trên bề mặt, chưa ăn sâu vào thớ nan. Chọn một trong ba cách:

1. Giấm ăn. Nhúng khăn sạch vào giấm, vắt bớt rồi lau đều cả hai mặt chiếu. Lau lại bằng khăn ẩm sạch.
2. Nước cốt chanh pha loãng. Lau nhiều lượt lên vùng có mốc. Chanh xử lý được cả vết ố lẫn mùi ẩm.
3. Nước muối. Nhúng khăn mềm vào nước muối, lau đi lau lại vài lượt trên mặt chiếu.

Sau bất kỳ cách nào, lau lại bằng khăn ẩm sạch rồi hong khô ở nơi thoáng gió.

Xử lý mốc nặng

Khi mốc đã loang thành mảng, cần làm mạnh tay hơn:

1. Ngâm chiếu trong nước muối khoảng 5–10 phút, không ngâm lâu hơn.
2. Trải phẳng chiếu ra, rắc một lớp mỏng bột vôi lên vùng mốc để hút ẩm.
3. Chà nhẹ bằng khăn cotton hoặc bàn chải đánh răng cũ. Chà theo chiều nan, không chà ngang.
4. Rửa lại bằng nước sạch.
5. Hong khô hoàn toàn trước khi cuốn hoặc dùng lại.

Bốn điều tuyệt đối tránh

• Ngâm lâu trong nước. Nan tre ngậm nước sẽ cong vênh và nứt khi khô lại. Ngâm tối đa 10 phút, và chỉ khi mốc nặng.
• Cọ mạnh bằng bàn chải cứng. Làm xước bề mặt nan, và chỗ xước chính là nơi mốc quay lại trước tiên.
• Dùng hóa chất tẩy mạnh. Nước tẩy quần áo hay chất tẩy nhà tắm làm bạc màu nan và hỏng lớp bảo vệ bề mặt.
• Cất khi chưa khô hẳn. Sai lầm lớn nhất. Chiếu còn ẩm cuốn lại là mốc quay lại nặng hơn lần trước.

Phơi thế nào cho đúng

Điểm này các nguồn hướng dẫn không hoàn toàn thống nhất: có nơi khuyên phơi nắng cho khô hẳn, có nơi khuyên tránh nắng gắt vì nan dễ nứt và cong.

Cách an toàn cho cả hai phía: hong ở nơi thoáng gió, có nắng nhẹ, tránh nắng gắt giữa trưa kéo dài. Trải phẳng chứ đừng vắt ngang dây, và lật mặt sau khoảng một tiếng. Trời nồm thì bật quạt thổi trực tiếp vào mặt chiếu, hiệu quả hơn là chờ khô tự nhiên.

Cất chiếu cuối mùa

Đây là phần quyết định chiếc chiếu sang năm còn dùng được không.

1. Lau sạch và hong thật khô. Không chỉ khô bề mặt mà khô cả phần cước và viền vải.
2. Cuộn tròn theo chiều nan, đừng gấp. Gấp tạo nếp gãy ở nan và cước.
3. Không bọc kín túi nilon. Bọc kín giữ hơi ẩm bên trong. Dùng bao vải, hoặc để trần trong tủ thoáng.
4. Cất nơi khô ráo, cách mặt đất và cách tường. Tránh gầm giường sát tường ngoài.
5. Kiểm lại giữa mùa nồm. Mở ra hong một buổi rồi cất lại.

Câu hỏi thường gặp

Chiếu mốc rồi có dùng lại được không?

Mốc bề mặt xử lý sạch và phơi khô hẳn thì dùng lại bình thường. Mốc đã ăn sâu làm nan đen mục, bở khi bấm móng tay thì nên bỏ — vùng đó sẽ gãy khi nằm.

Có nên giặt chiếu trúc bằng máy giặt không?

Không. Máy giặt làm gãy nan và đứt cước. Chiếu trúc chỉ lau, không giặt.

Bao lâu nên lau chiếu một lần?

Trong mùa dùng, lau khăn ẩm mỗi tuần một lần là đủ. Đừng lau quá thường xuyên bằng khăn ướt — làm ẩm nhiều lần lại tạo điều kiện cho mốc.

Mùa đông có nên nằm chiếu trúc không?

Chiếu trúc thoát nhiệt nhanh nên nằm mùa lạnh sẽ thấy lạnh lưng. Hết mùa nóng thì nên cất theo cách ở trên.

Chiếu mới mua có mùi thì làm sao?

Mùi tre nhạt là bình thường và bay sau vài ngày hong thoáng. Mùi hắc hoặc mùi ẩm mốc thì khác — đó là dấu hiệu hàng cất kho lâu trong điều kiện ẩm, nên đổi. Cách kiểm hàng khi nhận nằm trong bài 7 tiêu chí chọn chiếu trúc.