Chiếu trúc là gì? Làm từ cây gì và ai nên dùng

Chiếu trúc là chiếu làm từ nan tre trúc tự nhiên, ghép lại với nhau bằng sợi cước dẻo và viền vải quanh bốn mép. Hàng tốt dùng trúc già — phổ biến là từ 10 năm tuổi trở lên — vì trúc non làm nan mỏng, dùng một mùa là cong vênh.

Đây là loại chiếu mùa hè, chọn vì mát và thoáng chứ không phải vì êm. Bài này nói rõ chiếu trúc làm ra thế nào, có mấy loại, và ai thì hợp ai thì không.

Chiếu trúc Cao Bằng làm từ nan trúc tự nhiên
Chiếu trúc Cao Bằng được ghép từ các nan trúc tự nhiên, bề mặt phẳng và thoáng.

Chiếu trúc làm từ cây gì?

Nguyên liệu là thân cây tre trúc. Điều quyết định chất lượng không phải là giống cây mà là tuổi cây khi khai thác. Trúc già cho nan dày, chắc, ít nứt và giữ được màu qua nhiều mùa. Trúc non nhẹ, nan mỏng, nhanh xuống màu và dễ gãy mắt.

Đây cũng là lý do chính khiến giá chiếu trúc trên thị trường trải rộng từ khoảng 300.000đ tới trên 1.000.000đ cho cùng một khổ.

Chiếu trúc làm ra thế nào?

  1. Chọn cây. Người làm chọn từng cây đủ tuổi và đủ độ chắc, loại bỏ cây non hoặc bị sâu.
  2. Chẻ và tạo nan. Thân trúc được chẻ thành nan hoặc hạt, gọt cho đều kích thước.
  3. Đánh bóng và xử lý. Nan được làm nhẵn, xử lý chống mốc và khử mùi.
  4. Đan bằng cước. Các nan được ghép bằng sợi cước dẻo và bền. Đây là khâu quyết định tuổi thọ chiếc chiếu.
  5. Viền và hoàn thiện. May viền vải quanh bốn cạnh để giữ nan không xô và chống bung mép.

Có mấy loại chiếu trúc?

LoạiĐặc điểmHợp với
Chiếu hạtHạt trúc tròn, thường có lớp vải lót phía dưới, dày và nặng hơnNgười thích mặt nằm có độ massage nhẹ
Chiếu nan (thanh)Nan dẹt bản rộng, mặt phẳng, phổ biến nhấtGiường ngủ hằng ngày
Chiếu tămNan nhỏ, gấp gọn đượcMang đi, cất gọn, chỗ nằm tạm

Trong nhóm chiếu nan còn chia tiếp theo cách xếp nan: đối mục có các mấu cật thẳng hàng, cật thường thì mấu so le. Khác biệt và cách kiểm nằm trong bài chiếu trúc loại 1 là loại nào.

Cận cảnh mặt nan chiếu trúc Cao Sơn
Cận cảnh mặt nan và mối nối cước của chiếu trúc Cao Sơn.

Ưu và nhược điểm

Được gì

  • Mát và thoáng. Nan tre thoát nhiệt nhanh, ít hầm hơi so với mặt vải, nên đỡ bí lưng khi trời nóng.
  • Bền nếu bảo quản đúng. Chiếu làm từ trúc già dùng được nhiều năm — có nguồn ghi tới khoảng 10 năm.
  • Dễ lau. Đổ nước hay đồ ăn thì lau khăn ẩm là sạch, không thấm vào lõi như chiếu vải.

Mất gì

  • Không hợp mùa lạnh và phòng điều hòa sâu. Chính cái thoát nhiệt nhanh làm bạn lạnh lưng khi trời mát.
  • Nặng. Một chiếc thường 5–8 kg tùy khổ, nên gấp cất và mang phơi khá cồng kềnh.
  • Cứng hơn mặt đệm. Người quen nằm đệm mềm cần vài đêm để quen.
  • Dễ mốc nếu cất khi còn ẩm. Đây là thứ kết thúc vòng đời chiếc chiếu, không phải hao mòn khi nằm.

Ai nên dùng, ai nên cân nhắc

Hợp với: người ngủ nóng, nhà không dùng điều hòa hoặc để nhiệt độ cao, phòng bí gió, và những ai muốn một tấm chiếu dùng được nhiều mùa thay vì thay mỗi năm.

Nên cân nhắc: người đang có bệnh lý cột sống, người cao tuổi có loãng xương, người rất gầy, và trẻ sơ sinh — chiếu trúc thông thường không dùng làm mặt nằm cho bé. Phần này được nói kỹ trong bài nằm chiếu trúc có tốt không.

Có nên mua chiếu trúc không?

Đáng mua nếu mục tiêu của bạn là mát và bền. Không đáng nếu bạn tìm một mặt nằm êm, hoặc nhà bạn để điều hòa dưới 25 độ quanh năm — lúc đó chiếu trúc chỉ nằm trong tủ.

Nếu quyết định mua, hai thứ đáng bỏ công nhất là chọn đúng khổ mặt đệm và kiểm tuổi tre qua trọng lượng và độ chắc của nan. Giá chênh vài trăm nghìn giữa các nơi bán gần như luôn nằm ở hai chỗ đó.

Câu hỏi thường gặp

Chiếu trúc và chiếu tre có phải một không?

Trong cách gọi hằng ngày thì gần như dùng lẫn nhau, đều chỉ chiếu làm từ thân cây họ tre. Người bán thường dùng “chiếu trúc” cho hàng nan nhỏ, mặt mịn hơn.

Chiếu trúc có cần phơi nắng trước khi dùng không?

Chỉ cần hong thoáng một buổi cho bay mùi tre. Tránh phơi nắng gắt giữa trưa kéo dài vì nan dễ nứt.

Chiếu trúc dùng được mấy năm?

Tùy tuổi tre và cách cất. Hàng trúc già cất khô ráo dùng được nhiều năm; hàng trúc non thường hỏng sau một hai mùa.

Nằm chiếu trúc có đau lưng không?

Chiếu trúc là lớp phủ, độ cứng do đệm bên dưới quyết định. Chi tiết trong bài nằm chiếu trúc bị đau lưng.

Chiếu trúc giá bao nhiêu?

Tùy khổ và dòng, xem bảng giá đầy đủ trong bài chiếu trúc 1m8x2m giá bao nhiêu.

Chiếu trúc Cao Sơn, làm từ trúc già Cao Bằng

Hai dòng cật thường và đối mục, đủ khổ từ 80×192 cm tới 200×220 cm, có ảnh chụp thật mặt nan và mối nối cước.

Cật thường — từ 249.000đĐối mục — từ 379.000đ