Nằm chiếu trúc bị đau lưng phải làm sao? Nguyên nhân và cách xử lý

Mỏi lưng vài đêm đầu sau khi chuyển sang chiếu trúc là chuyện nhiều người gặp, và phần lớn tự hết khi cơ thể quen với mặt nằm cứng hơn. Nhưng nếu đau kéo dài quá một hai tuần, đau lan xuống chân hoặc kèm tê bì, thì vấn đề không nằm ở chiếc chiếu — đó là lúc nên đi khám.

Bài này nói rõ chiếu trúc có thật sự gây đau lưng không, vì sao nhiều người thấy mỏi khi mới dùng, và làm gì để hết.

Chiếu trúc có gây đau lưng không?

Không có bằng chứng nào cho thấy chiếu trúc gây ra bệnh lý cột sống. Điều đáng nói hơn là một quan niệm ngược lại cũng sai: nằm càng cứng càng tốt cho lưng.

Một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng, mù đôi, đăng trên tạp chí y khoa The Lancet năm 2003 đã so sánh nệm độ cứng trung bình với nệm cứng ở người bị đau lưng dưới mạn tính không đặc hiệu. Kết quả: nhóm nằm nệm độ cứng trung bình cải thiện tốt hơn nhóm nằm nệm cứng, cả về mức đau lẫn mức hạn chế vận động do đau.

Nói cách khác, mặt nằm quá cứng không phải là lựa chọn tốt hơn cho lưng. Và điều này dẫn tới điểm mấu chốt:

Chiếu trúc là lớp phủ bề mặt, không phải mặt nằm. Độ cứng khi bạn ngủ do thứ nằm bên dưới quyết định — đệm, phản hay giường gỗ. Trải chiếu trúc lên một tấm đệm phù hợp thì độ nâng đỡ gần như không đổi. Trải thẳng lên phản gỗ thì mặt nằm cứng, nhưng cái cứng đó là của phản chứ không phải của chiếu.

Vì sao nhiều người vẫn thấy mỏi lưng khi mới dùng

• Mặt nằm cứng lên đột ngột. Đang quen đệm mềm, chuyển sang mặt phẳng và cứng hơn thì các nhóm cơ lưng phải điều chỉnh. Cảm giác mỏi này thường giảm dần trong khoảng một tuần.
• Trải thẳng lên phản hoặc giường gỗ. Đây là trường hợp hay bị nhất, và cũng dễ sửa nhất.
• Chiếu vênh hoặc đặt lệch khổ. Mặt nan không phẳng thì áp lực dồn không đều, nằm lâu sẽ tức một điểm.
• Nằm điều hòa lạnh trên mặt chiếu mát. Vùng lưng và vai gáy dễ bị lạnh, cơ co lại và gây cảm giác cứng mỏi khi thức dậy.
• Đệm bên dưới đã sập lún. Chiếu trúc phẳng phủ lên một tấm đệm đã võng sẽ làm lộ rõ chỗ võng đó.

Năm cách xử lý

1. Đừng trải thẳng lên phản gỗ. Lót một lớp đệm mỏng hoặc tấm topper bên dưới chiếu. Đây là cách hiệu quả nhất và thường giải quyết được phần lớn trường hợp.
2. Kiểm tra mặt đệm bên dưới có còn phẳng không. Nằm xuống rồi luồn tay vào khe thắt lưng: nếu lọt cả bàn tay dễ dàng, đệm đã võng và cần xử lý trước khi đổ lỗi cho chiếu.
3. Chọn đúng khổ chiếu. Chiếu rộng hơn mặt đệm sẽ gấp mép và gây gồ. Cách đo và chọn khổ nằm trong bài trải chiếu trúc lên trên đệm.
4. Cho cơ thể một tuần để quen. Nếu trước đó bạn nằm đệm rất mềm, đừng đánh giá sau hai đêm. Nhưng cũng đừng cố chịu quá hai tuần nếu không đỡ.
5. Giữ ấm vùng lưng khi nằm điều hòa. Một tấm chăn mỏng phủ ngang lưng là đủ, không cần bỏ chiếu.

Ai nên thận trọng

• Người đang có bệnh lý cột sống — thoát vị đĩa đệm, thoái hóa, đau lưng mạn tính. Nên hỏi bác sĩ đang theo dõi cho mình trước khi đổi mặt nằm.
• Người cao tuổi, đặc biệt khi có loãng xương — mặt nằm cứng dễ gây tì đè ở vùng hông và vai.
• Người gầy, ít lớp mỡ đệm — cảm nhận độ cứng rõ hơn người khác.
• Trẻ sơ sinh — không dùng chiếu trúc thông thường làm mặt nằm cho bé. Lý do cụ thể nằm trong bài trẻ sơ sinh nằm chiếu trúc được không.

Khi nào nên đi khám thay vì đổi chiếu

Có những dấu hiệu mà việc đổi chiếu hay đổi đệm không giải quyết được. Nên đi khám nếu bạn gặp:

• Đau kéo dài trên hai tuần và không giảm dù đã đổi mặt nằm
• Đau lan xuống mông và chân, hoặc kèm tê bì, châm chích
• Yếu chân, đi lại khó, hoặc rối loạn tiểu tiện đại tiện
• Đau tăng về đêm và không đỡ khi đổi tư thế
• Đau kèm sốt hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân

Những dấu hiệu này cần được bác sĩ đánh giá. Bài viết này không thay thế cho việc thăm khám.

Câu hỏi thường gặp

Nằm chiếu trúc bao lâu thì quen?

Thường trong khoảng một tuần nếu nguyên nhân chỉ là chưa quen mặt nằm cứng hơn. Quá hai tuần mà vẫn mỏi thì nguyên nhân nằm ở chỗ khác.

Nằm chiếu trúc có chữa được đau lưng không?

Không. Chiếu trúc là vật dụng làm mát, không phải phương pháp điều trị. Bằng chứng hiện có còn cho thấy mặt nằm quá cứng không tốt hơn cho lưng so với độ cứng trung bình.

Đang đau lưng thì có nên dùng chiếu trúc không?

Nếu đang điều trị bệnh lý cột sống, hãy hỏi bác sĩ của bạn. Với đau mỏi thông thường, có thể dùng nhưng nên có lớp đệm phù hợp bên dưới thay vì trải thẳng lên phản.

Chiếu trúc dày hơn có đỡ đau lưng hơn không?

Không đáng kể. Chênh lệch độ dày giữa các loại chiếu trúc là vài milimet, quá nhỏ để thay đổi độ nâng đỡ. Thứ quyết định vẫn là lớp bên dưới.

Nằm chiếu trúc có tốt không?

Phần lợi ích và hạn chế được nói kỹ trong bài nằm chiếu trúc có tốt không.